सामाजिक विकृतिको एउटा उदाहरण बन्दै “कोसेली” प्रथा — डि.बि. पराजुली
नेपाली समाजमा "कोसेली" भन्ने शब्द आफैंमा मिठास बोकेको शब्द हो। यो शब्दले माया, आत्मीयता, सम्झना र सम्बन्धको सुगन्ध बोकेको हुन्छ। कुनै आफन्तको घर जाँदा आफ्नो गाउँघरमा उत्पादन भएको फलफूल, अन्न, घिउ, मह, दही, चिउरा, गुन्द्रुक वा मौसमी परिकार लिएर जानु नेपाली संस्कृतिको सुन्दर पक्ष मानिन्थ्यो। त्यो कोसेलीको मूल्य पैसाले होइन, त्यसमा मिसिएको प्रेमले निर्धारण गर्थ्यो।
तर समय परिवर्तनसँगै यही कोसेली प्रथा आज आफ्नो मौलिक स्वरूपबाट धेरै टाढा पुगेको छ। अहिले कोसेली आत्मीयताको प्रतीकभन्दा पनि सामाजिक दबाब, प्रदर्शन, प्रतिष्ठा र आर्थिक प्रतिस्पर्धाको माध्यम बन्दै गएको छ। सम्बन्ध जोड्ने संस्कार अहिले कतिपय अवस्थामा सम्बन्धलाई कमजोर बनाउने सामाजिक विकृतिका रूपमा विकसित भइरहेको देखिन्छ।
प्राचीन नेपाली समाज कृषिप्रधान थियो। गाउँघरमा उत्पादन हुने वस्तु नै सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति मानिन्थ्यो। कुनै आफन्तको घ...









