काठमाडौं । नेपाली साहित्य र चलचित्र क्षेत्र यतिबेला एउटा नामलाई लिएर निकै तातेको छ पटकथा तथा संवादकार सुशिल पंगेनीद्वारा सिर्जित नेपाली कथानक चलचित्र ‘गुरु आमा’। प्रदर्शनको सुरुवाती चरणदेखि नै दर्शक, साहित्यकार, शिक्षक, अभिभावक तथा युवा पुस्तामाझ गहिरो प्रभाव छाड्न सफल यो चलचित्र अहिले सामाजिक सञ्जालदेखि चिया पसलसम्म चर्चाको केन्द्र बनेको छ।
मानवीय संवेदना, शिक्षाको वास्तविक मूल्य, गुरु–शिष्य सम्बन्ध, समाजको बदलिँदो सोच र एउटा महिलाले परिवार तथा समाजका लागि गर्ने त्यागलाई केन्द्रमा राखेर निर्माण गरिएको ‘गुरु आमा’ले धेरै दर्शकलाई हलभित्रै रुवाएको प्रतिक्रिया सार्वजनिक भइरहेको छ। चलचित्र हेरेर बाहिरिने धेरै दर्शकका आँखामा आँसु देखिन्छ भने कतिपयले आफ्नै जीवनसँग कथा मेल खाएको अनुभूति सुनाउने गरेका छन्।
चलचित्रका कथाकार सुशिल पंगेनीले नेपाली समाजको वास्तविक पीडा, गाउँघरको परिवेश, संघर्षरत शिक्षकको अवस्था र मातृत्वको भावनालाई अत्यन्त जीवन्त ढंगले प्रस्तुत गरेका छन्। चलचित्रमा केवल मनोरञ्जन मात्र छैन, समाजलाई सोच्न बाध्य बनाउने गहिरो सन्देश पनि छ। यही कारण ‘गुरु आमा’ अहिले सामान्य चलचित्रभन्दा माथि उठेर सामाजिक बहसको विषय बनेको छ।
विशेषगरी ग्रामीण परिवेशबाट शहरसम्म संघर्ष गर्दै पुगेकी एउटी शिक्षिकाको जीवन कथा, उनले भोगेका अपमान, दुःख, सामाजिक विभेद र अन्ततः विद्यार्थीहरूको सफलतामा भेटिएको सन्तुष्टिले दर्शकलाई अत्यन्त भावुक बनाउने गरेको छ। चलचित्रका केही संवाद अहिले सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनेका छन्। “गुरु केवल पढाउने व्यक्ति होइन, जीवन बदल्ने शक्ति हो” भन्ने संवादले धेरैको मन छोएको बताइन्छ।
चलचित्र समीक्षकहरूले पनि ‘गुरु आमा’लाई पछिल्लो समयको उत्कृष्ट सामाजिक चलचित्रको संज्ञा दिएका छन्। नेपाली मौलिक कथावस्तुमा आधारित रहेर निर्माण गरिएको यो चलचित्रले विदेशी प्रभावभन्दा नेपाली समाजको यथार्थलाई प्राथमिकतामा राखेको भन्दै प्रशंसा भइरहेको छ। धेरैले यसलाई “नेपाली शिक्षाको ऐना” समेत भन्न थालेका छन्।
चलचित्रमा प्रस्तुत गरिएको गरिबी, बेरोजगारी, परिवारभित्रको दूरी, वृद्ध अभिभावकको पीडा र शिक्षाको घट्दो सम्मानजस्ता विषयले दर्शकलाई गहिरो चोट पुर्याएको छ। विशेषगरी आमाको भूमिकामा देखाइएको पात्रले आफ्ना विद्यार्थीलाई सन्तानसरह माया गर्ने दृश्यले हलभित्र सन्नाटा छाउने गरेको दर्शकहरूको प्रतिक्रिया छ।
साहित्यिक पृष्ठभूमिबाट आएका कथाकार सुशिल पंगेनीले यसअघि पनि विभिन्न सामाजिक विषयमा कलम चलाउँदै आएका थिए। तर ‘गुरु आमा’मार्फत उनले नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा छुट्टै पहिचान बनाएको चर्चा हुन थालेको छ। धेरै साहित्यप्रेमीहरूले “अब नेपाली चलचित्रले सही दिशा समातेको छ” भन्ने प्रतिक्रिया दिन थालेका छन्।
चलचित्रका दृश्य, पृष्ठभूमि संगीत, संवाद र अभिनयले दर्शकलाई अन्तिम दृश्यसम्म बाँधेर राख्ने गरेको प्रतिक्रिया आइरहेको छ। कतिपय अभिभावकले आफ्ना छोराछोरीलाई यो चलचित्र अनिवार्य देखाउनुपर्ने बताएका छन् भने शिक्षक समुदायले पनि ‘गुरु आमा’लाई सम्मानस्वरूप सामूहिक प्रदर्शनको तयारी थालेको चर्चा छ।
सामाजिक सञ्जाल फेसबुक, टिकटक र युट्युबमा ‘गुरु आमा’ सम्बन्धी क्लिपहरू लाखौं पटक हेरिएका छन्। धेरै दर्शकले चलचित्रलाई “आँसु र चेतनाले भरिएको कथा” भन्दै प्रशंसा गरिरहेका छन्। केहीले त चलचित्र हेरेपछि वर्षौंदेखि सम्पर्कविहीन आफ्ना गुरुजनलाई फोन गरेर धन्यवाद दिएको अनुभव समेत साझा गरेका छन्।
नेपाली समाजमा बिस्तारै हराउँदै गएको गुरुको सम्मान, परिवारभित्र हराउँदै गएको आत्मीयता र शिक्षालाई केवल व्यापारको रूपमा हेर्ने प्रवृत्तिमाथि चलचित्रले गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। यही कारण ‘गुरु आमा’ केवल चलचित्र नभई एउटा सामाजिक अभियानजस्तै बनेको विश्लेषण हुन थालेको छ।
निर्देशक प्रेम सोनी सुनारले समुदाय, विद्यालय र दर्शकको साथले चलचित्रलाई थप उचाइमा पुर्याएको बताए ।
चलचित्रमा मिथिला शर्मा, बुद्धि तामाङ, प्रेम सोनी सुनार, सुशील पोखरेल, धुर्व कोइराला, टिका सानु र सुस्मा थापा को मुख्य अभिनय रहेको छ । साथै पदम थापा, विश्वास नेपाल र उत्तम केसी को अभिनय रहेको चलचित्रमा गौरी मल्ल र पूजा शर्मा को विशेष उपस्थिति रहेको छ ।
यतिबेला नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा ‘गुरु आमा’को चर्चा केवल लोकप्रियताको विषय होइन, यसले समाजलाई दिएको चेतना र भावनात्मक सन्देशको पनि चर्चा हो। कथाकार सुशिल पंगेनीको सिर्जनात्मक साहस, यथार्थपरक कथा र भावनाले भरिएको प्रस्तुतिले दर्शकको मन जित्दै गएको छ।
